Çene Ağrısında Neler Yapmalı

Çene Ağrısında Neler Yapmalı

10 Kasım 2019 Kapalı Yazar: MeyveDergisi

ÇENE AĞRISINDA NELER YAPILMALI

Uzm. Dr. Ömer PİRİNÇ

Çenenizi hareket ettirince ağrı hissedip ses duyuyorsanız, ağız açmada zorluk, diş sıkma veya diş gıcırdatma varsa çene eklem probleminin habercisi olabilir. Çok fazla ertelemeden çene cerrahisi uzmanına çene eklemi muayenesi olmanızın vakti gelmiş demektir. Çünkü ertelenen her şey büyüdüğü gibi çene eklemi problemi de ertelenirse büyüyecektir. Bu da beraberinde tedavi süresini uzatacaktır. Tüm hastalıklarda olduğu gibi çene ekleminde de erken teşhis çok önemlidir. Çene eklemindeki rahatsızlıklar ihmal edilirse ağız açamamaya kadar varan birçok probleme neden olabiliyor.

Çene eklemi problemi yaşayan bazı hastalarımız tedavi için KBB uzmanları, göz doktorları hatta nöroloji uzmanlarının kapısını çalabiliyor. Hâlbuki çene eklem rahatsızlığı konusu, çene cerrahisi bölümünün uzmanlık alanıdır ve tarafımızdan uygulanan tedavi yöntemleriyle bu problem çözülebilir.

Hareket kabiliyeti oldukça fazla ve vücudun en çok çalışan eklemi olan çene eklemi çiğneme, konuşma, gibi fonksiyonları yerine getirmemiz için sürekli çalışır hatta bazı insanlarda uyurken dahi hareket halindedir. Böyle fonksiyonlar gören çene eklemimizde bazen problemler meydana gelebiliyor.

Çene eklemi rahatsızlığının belirtileri, teşhis ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi vermek isterim. Belirtilerine baktığımızda

ağzımızı açıp kapatırken kulak önü bölgesinden ses gelmesi, çene yüz bölgesi veya kulakta ağrı, baş ağrısı, ağız açmada kısıtlılık veya zorluk şeklinde kendini gösterebilir. Halk arasında çok sık görülen çene eklem rahatsızlığı tedavi edilmediği takdirde hastaların psikososyal durumunu olumsuz yönde etki altına alabilecek noktalara dahi ulaşabiliyor.

Çene eklemini bozan sebepler?

Bazen klinik belirti vermeden yıllarca devam eden, bazen de insanları adeta topluma içerisine çıkmaktan uzaklaştırabilen çene eklemi rahatsızlığının nedenlerini kısaca şöyle anlatabilirim: Farkında olmadan dişlerinizi sıkıyor veya gıcırdatıyor, tek taraflı çiğneme yapıyor veya çene yüz bölgesine alınmış bir travmahikayesi olabilir.

Çene eklemi rahatsızlığı nasıl teşhis edilir?

Teşhisin ilk aşamasını tüm hastalıkların teşhisinde olduğu gibi detaylı anamnez alınması yani hastalık geçmişinin öyküsünün değerlendirilmesi oluşturuyor. Sonrasında çene eklemi rahatsızlığının nedenlerinin anlaşılmasına yardım eden detaylı klinik ve radyolojik muayenesi yapmamız gerekir. İlk başta tüm ağızla beraber diş ve dişetlerinin muayenesi yapılır. Çene-yüz ve boyun kasları palpasyonla muayene edilerek eklem sesi steteskop yardımıyla dinlenir. Ağız açıklığı miktarı ve ağız açmada kayma olup olmadığına detaylı olarak bakılır. Yine diş sıkma veya diş gıcırdatmaya bağlı dişlerde oluşan aşınmalar kontrol edilerek muayenemiz tamamlanır. Radyolojik muayenede ise panaoramik röntgen veya dental tomografiden yararlanılabilir. İleri eklem içi problemlerinde manyetik rezonans görüntüleme (MRI) tetkiki istenebilir.

Diş sıkma veya diş gıcırdatmaya dikkat!

Geceleri uyurken istem dışı yapılan diş gıcırdatmaya bruksizm denir. Dişler bir şeyi öğütüyormuş gibi sıkılır ve birbirine sürtülür. Bu çene eklemi, çiğneme kasları ve dişlerimize aşırı yük bindirerek zarar veren bir durumdur. Hatta aşırı bruksizm olan hastaların dişlerinin çiğneyici yüzeylerinde aşınmalar bile meydana gelebilir. Bu durum ilerlerse ağzını tam açamamaya veya çok kısıtlı açmaya kadar varabiliyor. Altta yatan sebeplerin başında asrımızın da hastalığı olan stress gelmektedir. Bu zararları minimalize etmek için ilk başta hastamızın bilincini artırıp tavsiyelerde bulunmak gerekir. Hastamız bunları hatırlatacak notları işyerine, evine asması kendisine yardımcı olabilir. Bilinçli olduğu zamanlarda diş sıkmamaya özen göstermelidir. Bruksizm tedavisinde kullandığımız yöntemlerinden biri olan kişiye özel hazırladığımız gece plakları (splint tedavisi) çene eklemindeki aşırı yükü azaltır ve çene kaslarının gevşemesine katkıda bulunur.

diş sıkma nedenleri

Tedavide nasıl bir yöntem uyguluyoruz?

Çene eklem problemlerinin tedavisinde tek bir yöntem yoktur. Bazen birden fazla tedavi yöntemini birlikte uygulamak gerekebilir. Tedavide klasik ilaç tedavisinden fizik tedaviye, gece plağı (splint tedavisi) kullanımından manipülasyona ve çene eklem yıkamasından (artrosentez) ileri cerrahi işlemlere kadar birçok tedavi skalamız vardır. Tedaviye ilk olarak bilgilendirici ve varsa normalden sapan alışkanlıkları giderici eğitimlerle başlıyoruz. Sonrasında çene eklemini problemine neden olan sorunları bulup ortadan kaldırmaya çalışıyoruz. Hastamızın psikolojik durumunu bu süreçte çok önemli olduğu için gerekirse psikoterapi gibi profesyonel destekler alması gerekebilir. Daha geç kalınmış vakalarda ise çene eklemi içerisine yönelik açık cerrahi müdahaleler yapılabilir.

Düzenli bir şekilde tedavisini takip eden hastalarımın 2-3 ay hatta daha kısa sürelerde tedavisi tamamen bitip sağlığına kavuşabiliyor. Bizde bu sonuçlarla hastalarımızın yüzündeki gülümsemeyi görünce fazlasıyla mutlu oluyoruz.

Anne karnından itibaren vücudumuzun yaratılışında her şey son derece programlı olduğu gibi çiğneme sistemimiz ve dişlerimiz de rabbimizin üstün ve kusursuz yaratılışının delillerinden birini daha gözler önüne sermektedir. Çiğneme sisteminin bileşenlerinden biri olan çene eklemi, adeta tüm sistemin bir menteşesi gibi alt ve üst çeneyi hareket ettirmemizi sağlar. Çene eklemimiz böyle programlanmasaydı bu kadar kolay yiyemezdik, böyle düzgün konuşamazdık, kolay nefes alıp veremezdik. Hatta yüz şeklimiz böyle mükemmel olamazdı. Onun için rabbimize sadece bize verdiği bu nimete ne kadar şükretsek azdır.

Peygamber Efendimiz (sallallahü aleyhi ve sellem) de bir hadisinde; “Her birinizin her bir eklemi (ve kemiği) için bir sadaka gerekir. Binaenaleyh her tesbih sadakadır, her hamd sadakadır, her tehlil sadakadır, her tekbir sadakadır. İyiliği tavsiye etmek sadakadır, kötülükten sakındırmak sadakadır. Kulun kuşluk vakti kılacağı iki rek’at namaz bütün bunları karşılar.” (Müslim, Müsâfirîn 84, Zekât 56) buyurmuştur. Bu hadiste anlatıldığı gibi, insan vücudundaki üç yüz altmış eklemin her biri için sadaka gerekir. Çene eklemi ise sadece bunlardan biridir…

Daha detaylı bilgiyi www.ceneeklemitedavisi.com web sitemde bulabilirsiniz. Hepinize sağlıklı ve mutlu gülüşler diliyorum…